زمان مطالعه10 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
اگرچه بسیاری از رانندگان هنگام سرویس خودرو به قطعاتی مانند موتور، گیربکس یا سیستم ترمز توجه میکنند، اما برخی قطعات کوچک نیز نقش بسیار مهمی در عملکرد خودرو دارند. گردگیر پلوس یکی از همین قطعات است که با وجود ابعاد کوچک، وظیفه محافظت از یکی از مهمترین اجزای سیستم انتقال قدرت را بر عهده دارد.
پارگی یا خرابی گردگیر پلوس ممکن است در نگاه اول مسئلهای ساده به نظر برسد، اما اگر بهموقع برطرف نشود، میتواند باعث آسیب جدی به مفصل پلوس، افزایش هزینههای تعمیر و حتی کاهش ایمنی خودرو شود.
اگر هنوز با وظیفه پلوس در خودرو آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم ابتدا مقاله پلوس خودرو چیست؟ را مطالعه کنید تا درک بهتری از عملکرد این قطعه و ارتباط آن با گردگیر پلوس داشته باشید.
در ادامه با عملکرد گردگیر پلوس، انواع، نشانههای خرابی، دلایل پارگی و روشهای نگهداری آن آشنا میشویم.
گردگیر پلوس یک پوشش محافظ لاستیکی یا سیلیکونی است که روی مفصل پلوس (CV Joint) نصب میشود و از آن در برابر گردوغبار، رطوبت، گلولای و سایر آلودگیهای محیطی محافظت میکند.
این قطعه معمولاً به شکل آکاردئونی طراحی میشود تا هنگام حرکت سیستم تعلیق و چرخش فرمان بتواند بدون ایجاد فشار، تغییر شکل دهد و همچنان وظیفه محافظتی خود را انجام دهد.
مهمترین وظیفه گردگیر پلوس، جلوگیری از خروج گریس داخل مفصل و جلوگیری از ورود آلودگی به آن است. وجود گریس باعث کاهش اصطکاک، جلوگیری از سایش قطعات داخلی و افزایش عمر مفصل پلوس میشود.
پلوس وظیفه انتقال نیروی موتور و گیربکس به چرخها را بر عهده دارد و در عین حال باید هنگام حرکت سیستم تعلیق و چرخش فرمان نیز عملکرد مناسبی داشته باشد.
از آنجایی که مفصل پلوس دائماً در حال حرکت است، قطعات داخلی آن به روانکاری دائمی نیاز دارند. گردگیر پلوس مانند یک محفظه کاملاً آببندیشده عمل میکند و گریس مخصوص را در داخل مفصل نگه میدارد.
همچنین این قطعه از ورود عوامل زیر جلوگیری میکند:
در صورت پارگی گردگیر، گریس از داخل مفصل خارج شده و آلودگی وارد آن میشود؛ اتفاقی که به مرور باعث افزایش اصطکاک، سایش و خرابی مفصل پلوس خواهد شد.
یک گردگیر پلوس معمولاً از بخشهای زیر تشکیل شده است:
وجود هر یک از این اجزا برای عملکرد صحیح سیستم ضروری است و خرابی هر کدام میتواند عملکرد کل مجموعه را تحت تأثیر قرار دهد.
گردگیرهای پلوس معمولاً از مواد مختلفی تولید میشوند که هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند.
رایجترین نوع موجود در بازار است. این مدل انعطافپذیری مناسبی دارد، قیمت آن اقتصادیتر است و برای استفاده روزمره گزینه مناسبی محسوب میشود.
البته لاستیک در برابر حرارت زیاد و تغییرات شدید دمایی نسبت به سایر مواد، عمر کمتری دارد.
گردگیرهای سیلیکونی مقاومت بسیار بالایی در برابر گرما، سرما و ترکخوردگی دارند.
به همین دلیل در خودروهایی که تحت فشار بیشتری قرار میگیرند یا در مناطق با شرایط آبوهوایی سخت استفاده میشوند، گزینه مناسبتری هستند.
برخی برندها از ترکیب پلیمرهای مختلف برای تولید گردگیر استفاده میکنند تا هم انعطافپذیری بالایی داشته باشند و هم در برابر حرارت، روغن و مواد شیمیایی مقاومت بیشتری از خود نشان دهند.
اگرچه قیمت این مدلها بیشتر است، اما معمولاً عمر مفید بالاتری نیز دارند.
خرابی گردگیر پلوس معمولاً بهصورت تدریجی اتفاق میافتد و در صورت توجه به علائم اولیه، میتوان از آسیبهای پرهزینه جلوگیری کرد.
رایجترین نشانههای خرابی عبارتاند از:
اگر هر یک از این علائم را مشاهده کردید، بهتر است در اولین فرصت خودرو را بررسی کنید؛ زیرا ادامه رانندگی با گردگیر آسیبدیده میتواند باعث خرابی کامل مفصل پلوس شود.
بله. یکی از رایجترین نشانههای خرابی گردگیر پلوس، ایجاد صدای تقتق یا کلیک هنگام چرخاندن کامل فرمان است.
البته این صدا همیشه به معنای پارگی گردگیر نیست و ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشد. اگر میخواهید با سایر عوامل ایجاد این مشکل آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم مقاله علت صدای فرمان هنگام چرخش چیست؟ را نیز مطالعه کنید.
خرابی گردگیر پلوس معمولاً بهصورت ناگهانی اتفاق نمیافتد و در بیشتر موارد، نتیجه فرسودگی تدریجی یا قرار گرفتن در شرایط نامناسب است. شناخت عوامل آسیبزننده به این قطعه میتواند از هزینههای سنگین تعمیر پلوس جلوگیری کند.
گردگیر پلوس نیز مانند سایر قطعات لاستیکی خودرو، عمر مشخصی دارد. قرار گرفتن مداوم در معرض گرما، سرما، نور خورشید و تغییرات دمایی باعث میشود لاستیک بهمرور خشک شده و خاصیت انعطافپذیری خود را از دست بدهد. در نتیجه، ترکهای ریز روی سطح گردگیر ایجاد شده و احتمال پارگی آن افزایش پیدا میکند.
نشتی روغن موتور، روغن گیربکس یا سایر سیالات خودرو میتواند به بافت لاستیکی گردگیر آسیب برساند. همچنین تماس با بنزین، حلالها یا مواد شیمیایی مختلف، باعث نرم شدن یا پوسیدگی لاستیک خواهد شد.
عبور مداوم از مسیرهای ناهموار، برخورد سنگریزه، دستاندازهای شدید یا اجسام خارجی ممکن است باعث پارگی یا سوراخ شدن گردگیر پلوس شود. به همین دلیل رانندگی در مسیرهای نامناسب، عمر این قطعه را کاهش میدهد.
اگر گردگیر بهدرستی نصب نشود یا بستهای آن محکم نباشند، گریس داخل مفصل به بیرون نشت میکند و گردوغبار و رطوبت وارد مجموعه خواهند شد. به همین دلیل توصیه میشود تعویض گردگیر توسط تعمیرکار ماهر انجام شود.
رطوبت زیاد، بارندگیهای مداوم، برف و نمک جادهها در فصل زمستان میتوانند باعث فرسایش سریعتر لاستیک گردگیر شوند و احتمال ترکخوردگی آن را افزایش دهند.
بیتوجهی به پارگی گردگیر پلوس میتواند خسارتهای بسیار بیشتری نسبت به هزینه تعویض خود گردگیر ایجاد کند.
پس از پارگی گردگیر، گریس مخصوص از داخل مفصل خارج شده و آلودگیها وارد آن میشوند. این موضوع باعث افزایش اصطکاک، سایش قطعات داخلی و در نهایت خرابی کامل مفصل پلوس خواهد شد.
در چنین شرایطی دیگر تعویض گردگیر کافی نیست و باید کل مجموعه پلوس یا سرپلوس تعویض شود که هزینه بسیار بیشتری دارد.
یکی از رایجترین پیامدهای خرابی گردگیر، شنیدن صدای تقتق یا کلیک هنگام پیچیدن فرمان است. اگر این صدا نادیده گرفته شود، به مرور شدت آن بیشتر شده و نشاندهنده آسیب جدی به مفصل پلوس خواهد بود.
در مراحل پیشرفته خرابی، ممکن است هنگام شتابگیری یا رانندگی با سرعت بالا، لرزش در فرمان یا بدنه خودرو احساس شود. این موضوع علاوه بر کاهش کیفیت رانندگی، میتواند ایمنی خودرو را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
خرابی شدید مفصل پلوس ممکن است انتقال نیرو به چرخها را مختل کند و در شرایط بحرانی حتی باعث از کار افتادن سیستم انتقال قدرت شود. به همین دلیل، پارگی گردگیر پلوس نباید نادیده گرفته شود.
رعایت چند نکته ساده میتواند عمر گردگیر پلوس را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
در هر سرویس دورهای یا هنگام تعویض روغن، وضعیت گردگیرهای پلوس را نیز بررسی کنید. مشاهده ترک، پارگی یا نشت گریس، نشانه نیاز به تعویض این قطعه است.
در صورت مشاهده کوچکترین پارگی، تعویض گردگیر را به تعویق نیندازید. هزینه تعویض یک گردگیر بسیار کمتر از تعمیر یا تعویض کامل پلوس است.
همیشه از گردگیرهای استاندارد و باکیفیت استفاده کنید. قطعات بیکیفیت معمولاً عمر کوتاهی دارند و بهسرعت دچار ترک یا پارگی میشوند.
نصب صحیح گردگیر و استفاده از گریس مناسب، نقش مهمی در عملکرد و دوام آن دارد. بهتر است این کار توسط تعمیرکار باتجربه انجام شود.
کاهش سرعت هنگام عبور از دستاندازها، پرهیز از رانندگی در مسیرهای بسیار ناهموار و جلوگیری از برخورد اجسام سخت با زیر خودرو، احتمال آسیب دیدن گردگیر را کاهش میدهد.
زمان مشخصی برای تعویض این قطعه وجود ندارد، اما معمولاً بین ۵ تا ۱۰ سال عمر میکند. بهترین راه، بررسی دورهای وضعیت گردگیر و تعویض آن در صورت مشاهده ترک یا پارگی است.
از نظر فنی امکان رانندگی وجود دارد، اما این کار توصیه نمیشود. ادامه رانندگی باعث خروج گریس، ورود آلودگی و خرابی سریع مفصل پلوس خواهد شد.
تعویض گردگیر هزینه بسیار کمتری نسبت به تعویض پلوس یا سرپلوس دارد. به همین دلیل، رسیدگی بهموقع میتواند از هزینههای سنگین آینده جلوگیری کند.
گردگیر پلوس شاید قطعهای کوچک و کمهزینه به نظر برسد، اما نقش آن در حفظ سلامت سیستم انتقال قدرت خودرو بسیار مهم است. این قطعه با جلوگیری از ورود گردوغبار و حفظ گریس داخل مفصل، از سایش و خرابی پلوس جلوگیری میکند و عملکرد روان سیستم انتقال قدرت را تضمین میکند.
اگر هنگام بررسی خودرو متوجه پارگی، ترکخوردگی یا نشت گریس شدید، بهتر است هرچه سریعتر نسبت به تعویض گردگیر اقدام کنید تا از آسیبهای جدیتر جلوگیری شود.
اگر قصد خرید گردگیر پلوس باکیفیت را دارید، در فروشگاه کاروپارت میتوانید محصولات متناسب با خودروی خود را تهیه کنید، از جمله گردگیر پلوس شماره یک سمت چرخ پراید لاستیک گیلان، گردگیر پلوس سمت چرخ ۲۴ خار پژو ۴۰۵ لاستیک گیلان و گردگیر پلوس طرح GKN پژو ۴۰۵ لاستیک گیلان.
استفاده از قطعات باکیفیت، انجام سرویسهای دورهای و رسیدگی سریع به علائم خرابی، بهترین راه برای افزایش عمر پلوس و کاهش هزینههای نگهداری خودرو است.
